การประยุกต์ระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ ในการประเมิน            พื้นที่เสี่ยงต่อการเกิดไฟป่าในเขตอุทยานแห่งชาติเขาใหญ่

การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ ประเมินพื้นที่เสี่ยง และสร้างแผนที่แสดงพื้นที่เสี่ยงต่อการเกิดไฟป่า ประเมินผลกระทบของไฟป่า ที่มีต่อสังคมพืช และที่อยู่ของสัตว์ป่า ในเขตอุทยานแห่งชาติเขาใหญ่ โดยใช้เทคนิคการซ้อนทับของชั้นข้อมูลในระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ ซึ่งพิจารณาจากปัจจัยต่าง ๆ ทางสิ่งแวดล้อม ที่มีอิทธิพลต่อการเกิดไฟป่าในเขตอุทยานแห่งชาติเขาใหญ่ ได้แก่

1. ปัจจัยทางด้านสภาพภูมิประเทศ ประกอบด้วย ข้อมูลระดับความสูงของพื้นที่ ความลาดชัน ทิศด้านลาด และระยะห่างจากแหล่งน้ำ

2. ปัจจัยทางด้านสภาพภูมิอากาศ ประกอบด้วย ข้อมูลอุณหภูมิเฉลี่ย ความชื้นสัมพัทธ์ ปริมาณฝน และความเร็วลม

3. ปัจจัยทางด้านพืชพรรณ ประกอบด้วย ข้อมูลชนิดของป่า ความชื้นของเชื้อเพลิง และความชื้นของดิน

4. ปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับกิจกรรมมนุษย์ ประกอบด้วย ข้อมูลระยะห่างจากเส้นทางคมนาคม ระยะห่างจากสถานที่ราชการ ระยะห่างจากสถานที่ท่องเที่ยว และระยะห่างจากที่ตั้งชุมชน

โดยใช้ข้อมูลการเกิดไฟป่าในอุทยานแห่งชาติเขาใหญ่ จากปี พ.ศ. 2543 - 2545 เป็นเกณฑ์ แล้วนำปัจจัยทางสิ่งแวดล้อมต่าง ๆ ที่พิจารณา มาทำการซ้อนทับกับชั้นข้อมูลการเกิดไฟป่าช่วงปี พ.ศ. 2543 - 2545 ทีละปัจจัย ก็จะได้ความสัมพันธ์ระหว่าง ปัจจัยต่าง ๆ กับพื้นที่เกิดไฟป่า ซึ่งจากความสัมพันธ์ที่ได้ จะทำให้ทราบพื้นที่เสี่ยงต่อการเกิดไฟป่าในระดับต่าง ๆ ได้ตามต้องการ แล้วนำเสนออกมาเป็นแผนที่แสดงพื้นที่เสี่ยงต่อการเกิดไฟป่าทั้ง 3 ระดับ

ผลการศึกษา พบว่า พื้นที่ศึกษามีพื้นที่ทั้งหมด 2,190.093 ตารางกิโลเมตร ได้เกิด

ไฟป่าครอบคลุมพื้นที่ 38.557 ตารางกิโลเมตร หรือร้อยละ 1.761 ของพื้นที่ และปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการเกิดไฟป่าสูง ได้แก่ ชนิดของป่า ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการเกิดไฟป่า ระดับ

ปานกลาง ได้แก่ ความเร็วลม ความชื้นของเชื้อเพลิง ความชื้นของดิน ระยะห่างจากสถานที่ราชการ ระยะห่างจากสถานที่ท่องเที่ยว และระยะห่างจากที่ตั้งชุมชน ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อ

การเกิดไฟป่าต่ำสุด ได้แก่ ระดับความสูงของพื้นที่ ความลาดชัน ทิศด้านลาด ระยะห่างจากแหล่งน้ำ อุณหภูมิเฉลี่ย ความชื้นสัมพัทธ์ ปริมาณฝน และระยะห่างจากเส้นทางคมนาคม

จากการประเมินผลกระทบของการเกิดไฟป่า ที่มีต่อสังคมพืช พบว่า ไฟป่าไม่มีผลกระทบในระดับสูง กับสังคมพืช ส่วนผลกระทบของไฟป่าที่มีต่อที่อยู่ของสัตว์ป่านั้น พบว่า สัตว์ที่ได้รับผลกระทบสูงสุด คือ กวาง หมูป่า และเสือโคร่ง เนื่องจากกวางและหมูป่าจะหากินอยู่ตามทุ่งหญ้าทั่วไป ซึ่งพื้นที่ป่าหญ้าเป็นพื้นที่เสี่ยงต่อการเกิดไฟป่าในระดับสูง

กลับสารบัญ งานวิจัยกับเขาใหญ่