จากการสำรวจโดยใช้ภาพถ่ายทางอากาศและภาพถ่ายดาวเทียม ตลอดจนการสำรวจในท้องที่จริง พืชพรรณที่ขึ้นอยู่ในพื้นที่อุทยานแห่งชาติเขาใหญ่ สามารถแบ่งออกเป็น 5 ประเภทใหญ่ๆ และมีพันธุ์พืชอยู่ถึง 2,000-2,500 ชนิด

1. ป่าเบญจพรรณ ป่าชนิดนี้ขึ้นอยู่ในระดับความสูง 400-600 เมตรจากระดับน้ำทะเล ปรากฏอยู่ทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือของอุทยานฯ คือในเขตจังหวัดสระบุรี ไม้ที่สำคัญคือ มะค่าโมงแดง ตะแบกใหญ่ ป่าชนิดนี้ได้รับการบุกรุกมาก และควรจะต้องมีระบบจัดการควบคุมที่ดี

2. ป่าดิบแล้ง ขึ้นอยู่ในพื้นที่ค่อนข้างราบทางทิศตะวันออก ในเขตจังหวัดนครราชสีมา และปราจีนบุรี มักอยู่สูงจากระดับน้ำทะเลประมาณ 100-400 เมตร ไม้ที่สำคัญได้แก่ มะค่าโมง ยางนา พะยอม ตะเคียนแดง กระเบากลัก และตาเสือ

3. ป่าดิบชื้น มักพบกระจัดกระจายตั้งแต่ความสูง 400-1,000 เมตรจากระดับน้ำทะเล ป่าชนิดนี้พบมากทางด้านตะวันออกของอุทยานฯ ป่าจะมี 3 ระดับชั้น และไม้เลื้อยมากมาย ส่วนไม้พื้นล่างหนาแน่นมาก ไม้ที่สำคัญคือ ไม้ตระกูลยางต่างๆ เช่น ยางนา ยางเสียน ส่วนไม้ชั้นรอง คือ พวกไม้ก่อ อันประกอบด้วย ก่อน้ำและก่อเดือย

4. ป่าดิบเขา ป่าชนิดนี้เกิดขึ้นในที่สูงๆ หรือบนภูเขาสูง ตั้งแต่ 1,000 เมตรจากระดับน้ำทะเล ไม้ส่วนมากเป็นพวก gymnosperm ได้แก่ พญาไม้ ขุนไม้ และสนสามพันปี นอกจากนี้มีไม้พวกตระกูลก่อ คือ Lithocarpus sp. และ Quercus sp. ขึ้นอยู่ พวกไม้ชั้นที่สอง ได้แก่ เป้ง สะเดาช้าง และขมิ้น เป็นต้น

5. ป่าหญ้า ป่ารุ่น หรือป่าเหล่า ป่าพวกนี้เกิดจากการกระทำของมนุษย์ เช่น การทำไร่เลื่อนลอย และการตัดถนนในพื้นที่อุทยานฯ พันธุ์พืชที่พบมากในทุ่งหญ้าคือ หญ้าคา พง เลา และแขมหลวง นอกจากนี้ยังพบไม้เนื้ออ่อนขึ้นอยู่คือ พวกปอหูและปอฟาน ในพื้นที่ซึ่งไม่มีไฟรบกวน พวกพรรณไม้ป่าจะบุกรุกเข้าไปในทุ่งหญ้าอย่างเห็นได้ชัด

งานวิจัยที่เกี่ยวข้อง

• ไม้หอม

บทความที่เกี่ยวข้อง

• ???