อุทยานแห่งชาติเขาใหญ่ เป็นหนึ่งในจำนวนพื้นที่เพียงไม่กี่แห่งของประเทศที่มีสัตว์ป่าชุกชม เพราะประกอบด้วยถิ่นที่อยู่ และแหล่งอาหารที่เหมาะสมกับสัตว์ป่าเกือบทุกชนิด การสำรวจเบื้องต้นพบว่า มีสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมหลายประเภท ได้แก่ สัตว์กินเนื้อ 16 ชนิด ช้าง 1 ชนิด สัตว์กีบ 7 ชนิด สัตว์กินแมลง 3 ชนิด สัตว์จำพวกลิง 5 ชนิด กระต่าย 1 ชนิด สัตว์จำพวกใช้ฟันแทะ 6 ชนิด และพวกค้างคาวไม่น้อยกว่า 25 ชนิด ส่วนสัตว์จำพวกนกมีไม่น้อยกว่า 293 ชนิด สัตว์เลื้อยคลานและสัตว์ครึ่งบกครึ่งน้ำประมาณ 70 ชนิด

แต่การเปลี่ยนแปลงพื้นที่ป่าเป็นทุ่งหญ้าโดยเฉพาะบริเวณที่ทำการของอุทยานฯ ทำให้สัตว์กินพืชจำพวกกวางป่ากับเก้งมีประชากรหนาแน่นขึ้น ประกอบกับปริมาณสัตว์ผู้ล่า โดยเฉพาะเสือโคร่งและเสือดาว ที่ลดจำนวนลงเรื่อยๆ จนน่าเป็นห่วง ทำให้สัตว์ที่เคยเป็นเหยื่อมีความหนาแน่นของประชากรเพิ่มขึ้น

นอกจากนั้นยังพบว่าสัตว์ป่าหลายชนิดในอุทยานแห่งชาติเขาใหญ่ ได้สูญเสียสัญชาติญาณป่า จนไม่อาจเรียกได้ว่าเป็นสัตว์ป่าอีกต่อไป เช่น ฝูงลิงกังออกมาจับกลุ่มตามถนน เพื่อดักรอรถยนต์ของนักท่องเที่ยว เมื่อรถผ่านมาก็จะเดินเข้าหาทันที และทำตาละห้อยอย่างน่าสงสาร เพียงเพื่อขอเศษขนมและอาหาร

ความเปลี่ยนแปลงกับสภาพทั่วไปบนอุทยานแห่งชาติเขาใหญ่เหล่านี้ นับเป็นปัญหาอีกด้านหนึ่งที่เกิดขึ้นมาควบคู่ไปกับปัญหาการลักลอบล่าสัตว์ที่มีมาเนิ่นนาน ในขณะที่หลายๆ คนอาจชื่นชอบกับความเปลี่ยนแปลงนั้น เพราะทำให้สามารถพบเห็นสัตว์ได้ง่าย และยังเอ็นดูในท่วงท่าขอเศษอาหารจากนักท่องเที่ยวของพวกมัน

แต่อีกหลายคนที่เฝ้ามองความเปลี่ยนแปลงนั้นด้วยความเป็นห่วง ว่า สัญชาติญาณดิบของป่ากำลังจะเลือนหายไป….

• ช้าง (Elephas Maximus)
• เสือ (Panthera tigris)
• สัตว์กีบ
• สัตว์จำพวกลิง และสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม
• นก
• สัตว์เลื้อยคลาน

งานวิจัยที่เกี่ยวข้อง

• สถานภาพของสัตว์ป่าที่สำคัญบางชนิดที่พบในอุทยานแห่งชาติเขาใหญ่
• การศึกษาชีววิทยาและนิเวศวิทยาของนกเงือกในอุทยานแห่งชาติเขาใหญ่
• โครงการนิเวศวิทยาและพฤติกรรมของชะนีไทย

บทความที่เกี่ยวข้อง

• ช้างเนื้อเค็ม บุญส่ง เลขะกุล จากอุทยานแห่งชาติเขาใหญ่ 2518